SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG SỬ DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI) TRONG DẠY HỌC VÀ LỒNG GHÉP NĂNG LỰC SỐ

SINH HOẠT CHUYÊN MÔN

THEO HƯỚNG SỬ DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI) TRONG DẠY HỌC 

VÀ LỒNG GHÉP NĂNG LỰC SỐ

Môn Tiếng Việt – Lớp 5

Luyện từ và câu: Biện pháp điệp từ, điệp ngữ

Trong bối cảnh chuyển đổi số trong giáo dục, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), năng lực số vào dạy học góp phần đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng giảng dạy và phát triển năng lực số cho học sinh. Đối với môn Tiếng Việt, AI không chỉ hỗ trợ giáo viên thiết kế bài học mà còn giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách trực quan, sinh động. Ứng dụng năng lực số giúp các em hào hứng tham gia, mạnh dạn trả lời câu hỏi và ghi nhớ kiến thức một cách tự nhiên.

        Bài Luyện từ và câu “Biện pháp điệp từ, điệp ngữ” có nội dung phù hợp để triển khai dạy học theo hướng tích cực, phát triển năng lực ngôn ngữ, tư duy và năng lực số thông qua các công cụ AI như: tạo ví dụ, phân tích văn bản, thiết kế bài tập tương tác, hỗ trợ học sinh luyện tập và sáng tạo ngôn ngữ.

Ảnh: Khởi động bài.

Mục tiêu của buổi sinh hoạt chuyên môn nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của AI trong dạy học Tiếng Việt. Biết cách sử dụng một số công cụ AI hỗ trợ soạn bài, thiết kế hoạt động học tập. Đổi mới phương pháp tổ chức dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh cho giáo viên. Và qua bài dạy nhằm làm cho học sinh hiểu khái niệm điệp từ, điệp ngữ; tác dụng của điệp từ, điệp ngữ trong văn bản; vận dụng kiến thức để nhận biết và sử dụng điệp từ, điệp ngữ khi nói và viết; hình thành và phát triển năng lực số: tìm kiếm thông tin, tương tác với công cụ số, sử dụng AI an toàn và hiệu quả.

Ảnh: Giáo viên sử dụng AI để giới thiệu bài học.

      Ngay từ phần giới thiệu bài, AI được sử dụng để xây dựng các ví dụ trực quan, sinh động gắn với đời sống học sinh. Những câu văn quen thuộc, gần gũi được trình bày bằng hình ảnh và ngữ liệu hấp dẫn đã giúp các em nhanh chóng nhận ra sự lặp lại của từ ngữ và bước đầu hiểu được tác dụng của biện pháp điệp từ, điệp ngữ. Cách vào bài nhẹ nhàng nhưng cuốn hút đã tạo tâm thế tích cực, giúp học sinh chủ động tiếp nhận kiến thức mới.

Trong quá trình thiết kế kế hoạch bài dạy, tổ CM tận dụng AI như một công cụ hỗ trợ đắc lực để hệ thống hóa kiến thức, xây dựng câu hỏi gợi mở và thiết kế chuỗi hoạt động học tập phù hợp với năng lực của học sinh lớp 5. Kế hoạch bài dạy được thiết kế khoa học, chú trọng đến việc “học sinh làm trung tâm”, tăng thời lượng cho các hoạt động thực hành, trải nghiệm và vận dụng. Tiết học được triển khai linh hoạt thông qua nhiều kĩ thuật và phương pháp dạy học tích cực như Tia chớp, Bể cá…Việc sử dụng phiếu học tập cá nhân và phiếu học tập nhóm cũng là một biện pháp giúp HS chủ động hơn trong các hoạt động học tập. Với phiếu cá nhân, học sinh tự đọc, tự phát hiện và phân tích biện pháp điệp từ, điệp ngữ trong các đoạn văn, câu thơ cụ thể. Với phiếu nhóm, các em cùng nhau trao đổi, thảo luận, thống nhất ý kiến và vận dụng biện pháp tu từ để sáng tạo câu văn của riêng mình. Qua hoạt động này, học sinh không chỉ nắm chắc kiến thức mà còn được rèn luyện kỹ năng giao tiếp, hợp tác và tư duy ngôn ngữ.

Ảnh: Sử dụng Kĩ thuật Tia chớp…trong tiết dạy.

Đặc biệt, để ôn tập và củng cố kiến thức, tôi đã ứng dụng năng lực số thông qua trò chơi Quizizz. Hình thức kiểm tra – đánh giá bằng trò chơi giúp học sinh hào hứng tham gia, mạnh dạn trả lời câu hỏi và ghi nhớ kiến thức một cách tự nhiên. Không khí lớp học trở nên sôi nổi, vui tươi, mỗi câu hỏi trên Quizizz đều là một cơ hội để học sinh được khẳng định sự hiểu bài của mình.

Ảnh: Ứng dụng trò chơi Quizizz trong tiết dạy.

      Việc ứng dụng AI, lồng ghép năng lực số trong thiết kế bài dạy và dạy học mang lại cho GV và HS một giờ học đầy lí thú và hiệu quả. Trong tiết dạy GV làm việc rất nhẹ nhàng, tiết kiệm thời gian, đa dạng hóa ngữ liệu và nâng cao chất lượng bài học. HS chủ động trong việc tiếp ứng nhanh với việc ứng dụng AI và lồng ghép năng lực số trong các hoạt động học tập: thao tác nhanh, đọc, quan sát nội dung được trình chiếu từ công cụ AI. HS còn Sáng tạo nội dung số: tạo đoạn văn, câu văn có sử dụng điệp từ – điệp ngữ một cách linh hoạt.

Như vậy việc sử dụng công nghệ AI và lồng ghép năng lực số trong dạy học là một trong những khâu đột phá và vô cùng hiệu quả, giúp:Giáo viên chủ động hơn trong việc đổi mới phương pháp, nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ và AI trong dạy học, giúp học sinh hứng thú học tập, tích cực tham gia các hoạt động, hiểu bài sâu hơn, năng lực ngôn ngữ và năng lực số của học sinh được phát triển đồng thời, phù hợp với yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới.

Ảnh: HS chủ động tìm hiểu bài.

         Sinh hoạt chuyên môn theo hướng ứng dụng AI và lồng ghép năng lực số trong dạy bài: “Biện pháp điệp từ, điệp ngữ” lớp 5 là hướng đi phù hợp và cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Việc lồng ghép năng lực số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả dạy học Tiếng Việt mà còn góp phần hình thành cho học sinh những kỹ năng cần thiết để học tập và thích ứng trong thời đại số. Tiết dạy là minh chứng cho việc kết hợp hài hòa giữa phương pháp truyền thống và công nghệ AI, giữa kiến thức ngôn ngữ và năng lực số. Tôi tin rằng, khi giáo viên không ngừng đổi mới và sáng tạo, mỗi giờ học Tiếng Việt sẽ thực sự trở thành một hành trình khám phá đầy hứng thú đối với học sinh.

                                                                                            Giáo viên Tổ CM 4,5